TỪ “NÂNG BƯỚC EM TỚI TRƯỜNG” ĐẾN ĐỒNG HÀNH CÙNG EM TRÊN KHÔNG GIAN SỐ
Ở những bản làng nơi biên giới, sự đồng hành của người lính Biên phòng với trẻ em chưa bao giờ chỉ dừng lại ở một món quà, một bộ sách hay một suất học bổng. Đó là những bước chân đưa các em đến trường, những giờ học được sẻ chia, những lời động viên để một đứa trẻ tiếp tục nuôi dưỡng ước mơ.
Và hôm nay, khi không gian mạng trở thành một phần trong đời sống của thế hệ trẻ, sự đồng hành ấy đang mở ra một không gian mới.
Từ những bước chân đến trường
Nhiều năm qua, Bộ đội Biên phòng đã triển khai nhiều chương trình, mô hình hướng tới học sinh và thế hệ trẻ ở khu vực biên giới như “Nâng bước em tới trường – Con nuôi đồn Biên phòng”, “Thầy giáo quân hàm xanh”, “Tiết học biên giới”, “Lớp học xóa mù chữ”…
Theo Báo Biên phòng, thông qua chương trình “Nâng bước em tới trường” và “Con nuôi đồn Biên phòng”, Bộ đội Biên phòng đã hỗ trợ hơn 28.000 lượt học sinh, nhận nuôi gần 3.000 lượt học sinh tại các đồn Biên phòng, với tổng kinh phí gần 500 tỷ đồng. Trong đó, 1.761 em đã tốt nghiệp trung học phổ thông, 633 em vào các trường đại học, cao đẳng.
Đằng sau những con số ấy là những câu chuyện rất đời thường.
Là cán bộ, chiến sĩ đưa con nuôi của đơn vị tới trường. Là những lần mua sách, vở cho các em. Là những buổi hướng dẫn học tập, những bữa cơm, những lời hỏi han và động viên.
Có những đứa trẻ ở nơi biên giới, đồn Biên phòng trở thành một mái nhà thứ hai. Người lính quân hàm xanh không chỉ giúp các em có thêm điều kiện đến trường, mà còn hiện diện trong quá trình các em lớn lên, học tập và hình thành những ước mơ đầu tiên.
Đó cũng là cách những người lính đứng ở tuyến đầu gìn giữ biên cương bằng một công việc lặng thầm: vun đắp con người từ những bản làng nơi phên dậu Tổ quốc.
Khi “nâng bước” không chỉ là đưa em đến trường
Thế giới của trẻ em hôm nay không chỉ có lớp học, sân trường hay bản làng.
Điện thoại, máy tính, mạng xã hội và các nền tảng số đã trở thành một phần trong quá trình học tập, giao tiếp và tiếp nhận thông tin của các em.
Không gian ấy mở ra nhiều cơ hội tiếp cận tri thức, nhưng đồng thời cũng đặt ra những thách thức mới. Thông tin sai lệch, tin giả, nội dung độc hại, những hành vi ứng xử thiếu chuẩn mực hay những thông tin chưa được kiểm chứng có thể đến với trẻ em nhanh hơn bao giờ hết.
Vì vậy, bên cạnh việc giúp các em được đến trường, một yêu cầu mới đang được đặt ra là làm thế nào để các em được an toàn khi bước vào không gian số.
Từ thực tiễn gắn bó với địa bàn, gần dân, sát dân và hiểu đời sống của đồng bào, sự đồng hành của người lính Biên phòng có thể tiếp tục được mở rộng theo một cách mới.
Đó có thể là hướng dẫn các em cách kiểm tra nguồn tin, nhận diện những thông tin bất thường, bảo vệ dữ liệu cá nhân, ứng xử có trách nhiệm khi bình luận, chia sẻ; biết tìm kiếm sự hỗ trợ từ gia đình, thầy cô hoặc những người có trách nhiệm khi gặp nội dung độc hại.
Bởi một môi trường giáo dục an toàn hôm nay không chỉ cần được xây dựng trong lớp học. Nó còn cần được xây dựng trên màn hình mà mỗi ngày các em đang nhìn vào.
Trao cho các em “sức đề kháng” trước dòng chảy thông tin
Đồng hành cùng trẻ em trên không gian mạng không có nghĩa là tạo ra một thế giới khép kín, nơi các em chỉ tiếp xúc với những thông tin được lựa chọn sẵn.
Quan trọng hơn là giúp các em có đủ kiến thức và kỹ năng để tự nhận diện, kiểm chứng và đánh giá thông tin.
Biết đặt câu hỏi trước một nội dung chưa rõ nguồn gốc.
Biết tìm đến những nguồn thông tin đáng tin cậy.
Biết dừng lại trước khi bình luận hoặc chia sẻ một điều chưa được kiểm chứng.
Và quan trọng nhất, biết tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp những vấn đề vượt quá khả năng tự xử lý.
Đó chính là một dạng “sức đề kháng” thông tin – khả năng tự bảo vệ mình trước những tác động tiêu cực của môi trường số.
Từ sự chăm lo trong đời sống thực đến việc trang bị năng lực tự bảo vệ trên không gian mạng, hành trình “nâng bước” trẻ em vì thế có thể được tiếp nối bằng nhiều hình thức mới.
Vun đắp con người cũng là vun đắp biên cương
Bảo vệ biên giới không chỉ là giữ từng cột mốc, từng đường biên hay vùng biển, vùng đảo.
Ở một nghĩa sâu xa hơn, đó còn là xây dựng con người và củng cố niềm tin từ chính những bản làng nơi biên giới.
Theo Báo Biên phòng, nhiều năm qua, các đơn vị Bộ đội Biên phòng đã tổ chức 458 lớp xóa mù chữ cho hơn 10.658 người học; 347 lớp kỹ năng với 7.053 người tham gia; vận động 114.583 trẻ em đến trường và 13.997 học sinh bỏ học trở lại lớp học.
Mỗi con số là một câu chuyện.
Một lớp học được mở ra là thêm một cơ hội tiếp cận tri thức.
Một học sinh trở lại trường là một hành trình được tiếp tục.
Một đứa trẻ được người lính quan tâm, hướng dẫn và động viên là thêm một ước mơ có cơ hội lớn lên.
Và từ những điều tưởng như rất nhỏ ấy, một thế hệ trẻ ở vùng biên được trao thêm hành trang để trưởng thành, có tri thức, có trách nhiệm với cộng đồng và có khả năng tự bảo vệ mình trong một thế giới đang thay đổi từng ngày.
Đó cũng là một phần của câu chuyện “Mặt trời nơi biên giới” – nơi những câu chuyện về người lính không chỉ nằm ở những cung đường tuần tra hay những cột mốc xa xôi, mà còn hiện diện trong lớp học, trong mái nhà của những đứa trẻ và trong từng ước mơ đang được vun đắp nơi phên dậu Tổ quốc.
Bởi giữ bình yên cho biên giới không chỉ là bảo vệ một vùng đất. Đó còn là để những đứa trẻ nơi ấy có thể lớn lên, học tập và tự tin bước về phía tương lai.
Nguồn: Báo Biên phòng.
